15.3 C
Pristina
E hënë, Prill 20, 2026
HomeBotaÇfarë mendojnë iranianët për mundësinë e bisedimeve për t’i dhënë fund luftës

Çfarë mendojnë iranianët për mundësinë e bisedimeve për t’i dhënë fund luftës

Pe masë që bota ndjek me shqetësim konfliktet e shumta që përfshijnë Iranin, sidomos tensionet rajonale dhe zhvillimet e fundit, pikëpamjet brenda Iranit mbi mundësinë e bisedimeve për t’i dhënë fund “luftës” janë komplekse dhe thellësisht të ndara. Ndërsa disa iranianë e shpërfillin mundësinë e bisedimeve, të tjerë shqetësohen se një marrëveshje mund të lërë udhëheqësit aktualë në vend, duke theksuar një ndjenjë të përhapur pasigurie dhe zhgënjimi. Kjo qasje e dyfishtë reflekton një histori të gjatë mosbesimi, si ndaj fuqive të huaja ashtu edhe ndaj regjimit vendas, dhe frikën se çdo zgjidhje diplomatike mund të mos adresojë rrënjët e problemeve të tyre.

Skepticizmi i një pjese të popullsisë iraniane ndaj bisedimeve diplomatike buron nga përvoja të hidhura të së kaluarës. Shembuj të tillë përfshijnë tërheqjen e Shteteve të Bashkuara nga Plani Gjithëpërfshirës i Përbashkët i Veprimit (JCPOA) në vitin 2018, pavarësisht respektimit të marrëveshjes nga Irani, duke krijuar një kujtesë institucionale që i jep përparësi ruajtjes së autonomisë strategjike mbi fitimet e mundshme nga marrëveshjet e negociuara. Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi deklaroi në mars 2026 se Teherani “nuk po kërkon një armëpushim” dhe nuk sheh arsye për të negociuar me SHBA-në, duke cituar se “Kur kemi negociuar me ta dy herë, çdo herë ata na sulmuan në mes të negociatave”. Kjo rënie e besimit pasqyrohet edhe në deklaratat publike të udhëheqjes iraniane, të cilat shpesh i quajnë pretendimet për negociata si “lajme të rreme” të krijuara për të manipuluar tregjet ose për të ushtruar presion psikologjik. Megjithatë, ka pasur raportime se SHBA ka dërguar një propozim me 15 pika Iranit përmes ndërmjetësve, megjithëse Teherani e ka mohuar publikisht çdo bisedim direkt.

Një shqetësim tjetër thelbësor në mesin e iranianëve, siç sugjerohet nga përshkrimi fillestar, është frika se një marrëveshje paqeje mund të lërë udhëheqjen aktuale në pushtet. Kjo frikë është e lidhur ngushtë me pakënaqësinë e thellë të brendshme ndaj regjimit, e cila është përshkallëzuar gjatë viteve për shkak të vështirësive ekonomike, inflacionit, papunësisë dhe shtypjes së protestave. Sondazhet e fundit tregojnë një nivel të lartë pakënaqësie publike me qeverisjen, me 92% të të anketuarve që shprehin pakënaqësi. Shumica e iranianëve besojnë se politika e jashtme e vendit është shkaktare e problemeve ekonomike të qytetarëve të zakonshëm, me 78% që e shohin atë si një shkak të madh ose të pjesshëm. Për shumë iranianë, dobësimi i regjimit nuk shihet si një tragjedi, por si një pikë kthese e shumëpritur drejt dinjitetit, lirisë dhe elementeve më themelore të një jete normale. Ata shqetësohen më pak për vazhdimin e luftës dhe më shumë për mbijetesën e sistemit, të cilin e shohin si burimin e vuajtjeve, korrupsionit dhe paqëndrueshmërisë rajonale.

Përtej pakënaqësisë me udhëheqjen, opinioni publik iranian është i ndarë edhe për rolin e vendit në konfliktet rajonale. Ndërsa 61% mbështesin politikën e Teheranit për të ofruar mbështetje ushtarake për grupet prokurë të Iranit, të njohura si “Boshti i Rezistencës”, opinionet janë më të ndara për mbështetjen financiare (49% pro kundrejt 45% kundër). Megjithatë, një shumicë e madhe (61%) e iranianëve favorizojnë një marrëveshje bërthamore dhe besojnë se Irani duhet të negociojë me Perëndimin për të zgjidhur mosmarrëveshjen mbi aktivitetet bërthamore të Teheranit. Po ashtu, ka një mbështetje të fortë (68%) për normalizimin e marrëdhënieve me SHBA-në, ndonëse jo me Izraelin (vetëm 25% mbështetje). Kjo tregon një dëshirë të popullsisë për stabilitet dhe zgjidhje diplomatike që mund të lehtësojnë presionet ekonomike, por pa cenuar interesat thelbësore kombëtare apo qëndrimet ideologjike ndaj armiqve të perceptuar.

Në thelb, situata në Iran është një ndërthurje e krizës së legjitimitetit të brendshëm dhe presionit të jashtëm, duke krijuar një spiralë shtypjeje dhe përshkallëzimi. Ndërsa qeveria iraniane justifikon konsolidimin e kontrollit të brendshëm me presionet e jashtme, ky cikël rrit potencialin për keqllogaritje dhe paqëndrueshmëri. Prandaj, çdo mundësi për bisedime për t’i dhënë fund konfliktit rajonal do të përballet me sfida të mëdha, jo vetëm për shkak të mosbesimit historik ndaj SHBA-së dhe Izraelit, por edhe për shkak të ndjeshmërisë së popullit iranian ndaj çdo marrëveshjeje që mund të përforcojë status quo-në e udhëheqjes aktuale pa adresuar ankesat e tyre thelbësore.

0FansLike
0FollowersFollow
4FollowersFollow
0FollowersFollow
0SubscribersSubscribe
ARTIKUJ TË NGJASHËM

Më të lexuarat