Përshkallëzimi i konfliktit në Lindjen e Mesme ka goditur menjëherë ekonominë globale. Këtë të hënë, çmimet e energjisë kanë shënuar rritje rekord pas sulmeve të Iranit ndaj infrastrukturës jetike të naftës dhe gazit në rajon.
Gazi dhe nafta në "flakë"
Lajmi më goditës vjen nga sektori i gazit natyror, ku çmimet u rritën me pothuajse 50% brenda ditës. Kjo ndodhi pasi gjiganti QatarEnergy ndaloi prodhimin pas sulmeve me dronë në objektet e tyre në Ras Laffan.
Edhe nafta bruto (Brent) nuk mbeti pas, duke u rritur me 10% dhe duke prekur vlerën mbi 82 dollarë për fuçi. Shkak u bë sulmi ndaj të paktën tre anijeve pranë Ngushticës së Hormuzit, rruga ku kalon 20% e furnizimit botëror.
Bursa në "të kuqe" dhe frika nga inflacioni
Nuk janë vetëm karburantet që po vuajnë. Tregjet e aksioneve në mbarë botën u hapën me rënie të ndjeshme:
- SHBA: Dow Jones dhe S&P 500 nisën ditën me humbje.
- Europë: Bursa e Parisit (CAC-40) ra me 1.8%, ndërsa ajo e Gjermanisë (Dax) me 2.1%.
- Bankat: Aksionet e gjigantëve si HSBC dhe Barclays ranë nga frika se shtrenjtimi i energjisë do të rrisë sërish inflacionin, duke bërë që bankat qendrore të mos ulin interesat e kredive.
Ari, "streha" e sigurt
Në kohë pasigurie, investitorët po i kthehen arit. Çmimi i tij u rrit me 2%, duke arritur vlerën rekord prej 5,388$ (4,607€) për oncë, pasi konsiderohet si pasuria më e sigurt kur bota është në prag lufte.
Çfarë pritet të ndodhë?
Analistët paralajmërojnë se nëse Ngushtica e Hormuzit mbetet e bllokuar për një kohë të gjatë, çmimet do të vazhdojnë fluturimin. Megjithatë, ka një dritë shprese: Saul Kavonic nga MST Marquee thotë se tregu ende nuk ka rënë në panik total, pasi infrastruktura kryesore e prodhimit nuk është bërë ende shënjestër sistematike.
"Sytë janë te Ngushtica e Hormuzit. Nëse trafiku rikthehet, çmimet do të ulen po aq shpejt sa u rritën," thonë ekspertët.